2015, Cilt 24, Sayı 3, Sayfa(lar) 294-301
Kronik Böbrek Hastalığı - Mineral ve Kemik Bozukluğunun Hemodiyaliz Hastalarında Lokomotor Sistem ve Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisi
DOI 10.5262/tndt.2015.1003.08
Mohamed FOUAD1, Maher BORAIE2
1Zagazig University Hospital, Internal Medicine Departments, Nephrology Unit, Zagazig, Egypt
2Zagazig University Hospital, Clinical Pathology Departments, Zagazig, Egypt
Anahtar Sözcükler: Kronik böbrek hastalığı, Mineral ve kemik bozukluğu, Lokomotor sistem bozuklukları, Hemodiyaliz, Yaşam kalitesi

AMAÇ: Kronik böbrek hastalığı – mineral ve kemik bozukluğu (KBH -MKB) hemodiyaliz (HD) hastalarında dünya çapında bir problemdir. HD’nin yaygın olarak kullanılması ve yöntemlerindeki gelişme bu popülasyonda lokomotor sistem bozuklukları spektrumu değiştirmiş olabilir. Lokomotor sistem bozukluklarının sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi (QOL) üzerine bir etkisi olabilir. Bu çalışmanın amacı KBH – MKB’nin lokomotor sistem (kemik, eklem, kas, tendon ve bursalar) üzerine etkisini değerlendirmek ve HD popülasyonlarında lokomotor sistem bozukluklarının prevalansı ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belgelendirmektir.

GEREÇ ve YÖNTEMLER: Çalışmaya 550 HD hastası kaydedildi. Her HD hastasında tam bir lokomotor sistem muayenesi ve spesifik diagnostik incelemeler yapıldı. iPTH seviyesine göre çalışma popülasyonu üç gruba ayrıldı: Grup 1 (149 hasta), iPTH < 100 pg/ml, düşük- dönüşümlü renal osteopati; Grup 2 (126 hasta), iPTH 150-300 pg/mL; Grup 3 (275 hasta), iPTH > 300 pg/mL, yüksek dönüşümlü kemik hastalığı. Hastalara çeşitli yaşam kalitesi değişkenlerini değerlendiren ve kendi kendine doldurulan bir yaşam kalitesi soru formu verildi.

BULGULAR: Hemodiyaliz hastalarının %75’inde bir veya birkaç lokomotor sistem bozukluğu vardı ve bunların en sık görüleni %60 ile kas ağrısı olup kas krampları %36, proksimal kas zayıflığı %30, osteoartrit %25, osteoporoz %16, rotator kaf sendromu %15, HD öncesi gut %12,5, karpal tünel sendromu %12, kemik kırığı %7, fibromiyalji %7, tenosinovit %6, periartiküler kalsifikasyon %5, Dupuytren kontraktürü %2, septik artrit %0,9 ve osteomiyelit %0.9 oranlarında saptandı. Çalışılan üç grup sırasıyla %27, %23 ve %50 oranlarında bulunmaktaydı. Osteoartrit, kas krampları, kemik ağrısı, spontan kemik kırığı ve osteoporoz prevalansı üçüncü grupta daha yüksekti. HD hastalarımızın %30’u yaşam kalitesi soru formunu yardımcısız doldurdu ve ortalama fonksiyonel durum, psikolojik durum, ağrı ölçeği, yorgunluk ölçeği, global değerlendirme ve eklem sayımı sırasıyla 3,24±2,24, 3,13±1,67, 4,07±1,7, 4,95±1,8, 3,97±1,55 ve 9,65±9,95 bulundu. Yaşam kalitesi değişkenleri HD hastalarında belirgin şekilde daha kötüydü. Ancak ikinci grup hastada yaşam kalitesi diğer gruplardan daha iyiydi (P<0,001).

SONUÇ: Lokomotor sistem tutulumu HD hastalarımızda halen çok yaygındır ve özellikle yüksek dönüşümlü kemik hastaları grubunda görülüp yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir.


Türk Nefroloji Derneği'nin yayın organıdır.