2016, Cilt 25, Sayı 3, Sayfa(lar) 289-295
Rutin Hemodiyalize Giren Hastaların Acil Hemodiyaliz İhtiyacının Değerlendirilmesi: 2 Yıllık Retrospektif Tek Merkez Çalışması
DOI 10.5262/tndt.2016.1003.13
Semih GÜLLE1, Mustafa YILDIRIM1, Burak KARAKAŞ1, Mustafa Arif DEMİR2,Mehmet TANRISEV2, Harun AKAR1
1İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İç Hastalıkları Kliniği, İzmir, Türkiye
2İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Nefroloji Kliniği, İzmir, Türkiye
Anahtar Sözcükler: Son dönem böbrek yetmezliği, Hemodiyaliz, Arteriyovenöz fistül, Hemodiyaliz yeterliliği

AMAÇ: Son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) tanısı ile izlenen olguların acil hemodiyalize (HD) alınması morbidite ve mortaliteyi ciddi oranda artırmaktadır. Çalışmamızda, rutin HD programında olan hastaların acil HD endikasyonlarını, kalıcı kateter ve arteriyovenöz fistülü (AVF) olan hastaların özelliklerini sorgulamayı amaçladık.

GEREÇ ve YÖNTEMLER: Kasım 2013 - Kasım 2015 tarihleri arasında acil servise başvurusunun ardından acil HD'e alınan 18 yaş üstü 242 hastanın verileri, geriye dönük olarak incelenmiştir. Hastaların sosyodemografik özellikleri, komorbid hastalıkları kaydedilmiştir. Dış merkezden HD amacı ile sevk edilen hastalar, fazla ilaç ve toksik madde alımı olan hastalar ve yoğun bakım ünitelerinde HD'e alınan hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir.

BULGULAR: Çalışmaya (% 50,4) 122 erkek, (%49,6) 120 kadın hasta alındı. Yaş ortalaması 61,7 yıldı. Çalışmadaki hastaların %47,1'inde diyabetes mellitus (DM), %63,1'inde hipertansiyon (HT) saptandı. Hastaların ortalama HD'e girme süresi 37,6 ay olarak bulundu. Hastaların %55'inde AVF mevcut iken, %45'i tünelli kateter ile HD'e girmekteydi. Acil servise başvuru şikayetleri sıklık sırasıyla nefes darlığı (%38,2), bulantı-kusma (%20,2), serebrovasküler olay (SVO) (%7,02), kateter ilişkili sorunlar (%6,2) ve diğer nedenler olarak saptandı. Hastaların acil HD endikasyonları ise sıklık sırasına göre; hipervolemi (%31,8), hiperkalemi (%22,7), üremik bulgular (%21) ve metabolik asidoz (%19,2) olarak saptandı. Her iki grup arasında yaş ile birlikte kalıcı tünelli kateter kullanımı artmış olarak saptanmakla birlikte (p<0,01), ortalama HD'e girme süresi AV fistülü olan hastalarda daha uzun ve istatistiki olarak anlamlı saptandı (p<0,01).

SONUÇ: SDBY nedeni ile HD'e giren hastalarda acil servise başvuru oranı hastanemiz çevresinde ciddi oranda yüksektir. Acil HD'e alınan hastalarda kateter kullanımı tüm HD hastalarına göre ciddi oranda yüksektir. Rutin HD etkinliğinin değerlendirilmesi, damar erişim problemlerinin sorgulanması ve düzenli nefrolog takibi çok önemlidir. İdame diyaliz tedavisi altındaki hastaların acil HD gereksinimleri konusunda daha kapsamlı ve prospektif çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.


Türk Nefroloji Derneği'nin yayın organıdır.