2018, Cilt 27, Sayı 1, Sayfa(lar) 063-067
Hemodiyaliz Hastalarında Eritropoezi Uyarıcı Ajan Kullanım ile Hemoglobin Değişkenliği Arasındaki İlişki
DOI 10.5262/tndt.2018.1001.04
H. Zeki TONBUL1, Lütfullah ALTINTEPE2, İsmail BALOĞLU1
1Necmettin Erbakan University, Faculty of Medicine, Department of Internal Medicine, Division of Nephrology, Konya, Turkey
2Konya Education and Research Hospital, Department of Nephrology, Konya, Turkey
Anahtar Sözcükler: Hemodiyaliz, ESA kullanımı, Hb değişkenliği

AMAÇ: Anemi, kronik böbrek yetmezliğinde yaygın bir sorundur. Yakın zamanda yapılan çalışmalar, hemoglobin değişimleri ile artmış mortalite arasında yakın bir ilişki olduğunu göstermiştir. Bu nedenle, anemi tedavisi ve eritropoezi uyarıcı ajanlar (ESA) ile dengeli hemoglobin (Hb) seviyeleri sağlamak, kronik böbrek yetmezliği tedavisinde önemlidir. Bundan dolayı; hemodiyaliz hastalarında ESA kullanımı ve ESA tipi ile Hb değişkenliği arasındaki ilişki araştırıldı.

GEREÇ ve YÖNTEMLER: Bir hemodiyaliz merkezinde tedavi edilen 130 hasta aylık olarak bir yıl boyunca izlendi. Ortalama yaş 60 ± 7, ağırlık 72 ± 13 kg ve diyaliz süresi 5 ± 2 yıl (F/ M:64/66) idi. Hb stabilitesi, idame dozunda sürekli ESA kullanımı ve son 12 ay boyunca Hb seviyeleri hedef seviyede (Hb ≥11g/dl) olarak tanımlandı. Hb değişkenliği ve ESA doz değişikliği ise, idame doz kullanımı esnasında Hb düzeylerinin 11 g / dl’nin altına düşmesi ve başlangıç dozuna ESA’nın arttırılması olarak kabul edildi. Çalışmamızda, aylık reçete edilen ESA dozlarının yıllık ortalama değerleri, ESA tipi ve haftalık dozlar ve aylık olarak hemoglobin (Hb) düzeylerindeki değişiklikler nedeniyle ESA dozlarındaki değişiklikler incelendi. ESA tipi ve Hb değişkenliği arasındaki ilişki araştırıldı.

BULGULAR: Bir yıllık dönemde, ESA kullanmayan (Hb düzeyi> 12 g / dl) hasta sayısı 5 (%3,8) ve farklı dönemlerde ESA kullanan hasta sayısı 125 (%96,2) olarak saptandı. Aylık ESA kullanan ortalama hasta sayısı 71 (%57) iken, 32 (%45) hastada kısa etkili, 31 (%44) hastada orta etkili (darbepoetin) ve 8 hastada (%11) uzun etkili ESA (metoksi polietilen glikol-epoetin beta) kullanıldı. 26 (%21) hastada başlangıç dozunda ESA kullanırken 45 (%36) hastada idame dozda kullanıldı. Aylık ESA kullanan 71 hastanın yaklaşık üçte biri (%36,6) başlangıç dozunda üçte ikisi (%63,4) ise idame dozunda ESA kullanıyordu. Ortalama haftalık kısa etkili ESA dozu; başlangıç dozu grubunda 9666 ± 2376 IU, idame grubunda ise 5400 ± 1142 IU bulundu. Ortalama haftalık darbepoetin dozu ise başlangıç dozu grubunda 46.6 ± 10.3 mcg iken idame grubunda 26,4 ± 4,9 mcg bulundu. 33 hastada (%26,4) Hb değişikliği gözlenmezken 92 hastada (%73,6) bir yıl boyunca Hb değişkenliği saptandı. Bir yıl boyunca 32 hastada (%35) Hb 11 g/dl’nin altına düşerken, 39 hastada (%42) iki kez, 16 hastada (%17) üç kez ve 5 hastada (%6) dört kez düşüş gözlendi ve ESA dozu tekrar başlangıç dozuna yükseltildi. Kısa etkili ESA kullanan grupta aylık Hb değişikliklerinin sayısı, orta ve uzun etkili ESA gruplarına göre daha yüksekti.

SONUÇ: Bulgularımız aylık ESA kullanım oranımızın ve haftalık kullanılan ESA dozunun batı ülkelerinden daha düşük olduğunu ortaya koymuştur. Bir yıllık dönemde, dört hastanın üçünde Hb değişkenliği gözlendi ve ESA dozları değiştirildi. Orta ve uzun etkili ESA kullanılan gruplarda aylık Hb değişkenlik olgularının sayısı daha düşük olduğu saptandı. Hb değişkenliğinin en önemli nedeni ise; ESA uygulamasında ki sınırlamalar nedeniyle aylık doz değişikliği veya ESA kullanımının bırakılmasıdır.


Türk Nefroloji Derneği'nin yayın organıdır.